کشف ریشه های هویتی ایران در گذر فرهنگی چهارباغ

همزمان با برگزاری سی وهشتمین جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان، گذر فرهنگی چهارباغ نیز با برپایی غرفه های متنوع فرهنگی و هنری، میزبان شهروندان و علاقه مندان جشنواره است.

زهرا برهانی شیدانی، فعال فرهنگی و طراح بازی های هدفمند و مسئول تعدادی از این غرفه ها در گفت وگو با خبرنگار ایکنا از اصفهان اظهار کرد: حدود پنج سال است که به صورت تخصصی در حوزه طراحی بازی های جدی و هدفمند فعالیت می کنم و در کنار آن به تدریس کارآفرینی نیز مشغول هستم. پیش از این نیز تجربه طراحی و اجرای بازی های گوناگون با همکاری شهرداری اصفهان را داشته ام.

وی افزود: امسال با تکیه بر تجربه طراحی بازی های آموزشی، پنج قوه تعاملی در گذر چهارباغ طراحی و اجرا کردیم که هدف اصلی آن، بازسازی مفاهیم هویتی، تربیتی و هنری در قالب بازی است. برای این منظور، از راویان مرکز حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس دعوت کردیم تا مفاهیم عمیق ایثار و هویت ملی را در بستری بازی محور و متناسب با سلیقه نسل جدید ارائه کنند.

این فعال فرهنگی ادامه داد: این غرفه ها صرفاً محلی برای بازی نیستند، بلکه بستری آموزشی ایجاد شده است تا مخاطب در حین بازی و به صورت غیرمستقیم با مفاهیم فرهنگی و تاریخی کشورش آشنا شود.

«ناوچه دنا»؛ روایت ایران مقتدر برای کودکان

وی با اشاره به نخستین غرفه با عنوان «ناوچه دنا؛ روایت ایران مقتدر» بیان کرد: این غرفه ویژه کودکان طراحی شده است و کودک هنگام ورود، از والدین خود جدا و وارد فضایی می شود که با طراحی صحنه، حس حضور در اعماق دریا و روی عرشه ناوچه دنا را تداعی می کند.

برهانی شیدانی یادآور شد: انتخاب نام ناوچه دنا اتفاقی نیست و به شهدای ناو دریایی دنا و حرکت مقتدرانه این ناو در آب های آزاد بازمی گردد. تلاش کردیم به کودک نشان دهیم که این ناوچه فقط سازه ای آهنی نیست، بلکه نمادی از غیرت ایرانی است که مرزهای آن تا اقیانوس ها امتداد دارد.

وی تأکید کرد: در ابتدای این غرفه، کودک با درخت تنومند ایران مواجه می شود که ریشه های آن، کتاب ها هستند. به کودک گفته می شود که با کتاب خواندن، ریشه های او در خاک ایران و ایران قوی استوارتر می شود. سپس کودک با خلاقیت خود کاردستی هایی می سازد که میوه های این درخت قرار می گیرند.

این طراح بازی توضیح داد: در بخش دیگری از غرفه، کودک پروانه ای را که نماد جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان است، رنگ آمیزی می کند و در قاب اختصاصی قرار می دهد و در کنار آن گل ظریفی که مربیان ساخته اند، قرار می گیرد. همچنین، به کودک گل سنبل هدیه داده می شود که نمادی از ماندگاری یاد شهدای ناوچه دناست.

وی بیان کرد: در این غرفه، نقشه ایران نیز طراحی شده و در کنار بناهای تاریخی اصفهان، تصاویر شهدا از شهید مرحمت بالازاده که در 14 سالگی به میدان دفاع آمد تا مدافعان امروز، قرار گرفته است. مربی در جریان فعالیت های هنری و ساخت فانوس های دریایی که نمادی از ناو دنا هستند، برای کودک روایت می کند که امنیت امروز نتیجه استقامت شهداست.

برهانی شیدانی نقطه عطف این غرفه را صدور کارت ویژه برای هر کودک دانست و گفت: در این بخش، ذهن کودک را با این پرسش درگیر می کنیم که «تو چه می کنی؟» هدف ما این است که کودک خود را در آینده، ناخدا، دانشمند، مهندس یا مدافع ایران تصور کند و در پایان متعهد شود که از امروز با مطالعه و تلاش، در مسیر ساختن ایران قوی گام بردارد.

بازی والدین برای تمرین خلاقیت در خانواده

وی درباره غرفه دوم با عنوان «غرفه والدین» توضیح داد: این غرفه با هدف افزایش نوآوری و اعتمادبه نفس والدین در مواجهه با چالش های تربیتی و خانوادگی طراحی شده است. یکی از بازی ها با استفاده از «تاس نقش» انجام می شود که در شش وجه آن نقش هایی مانند نوآور، آینده نگر، چهره ماندگار، روان شناس، قهرمان ملی و معلم قرار گرفته است. والد تاس را می اندازد و سپس یک دقیقه فرصت دارد تا از منظر نقش انتخاب شده، برای یک چالش تربیتی، آموزشی یا خانوادگی راه حلی خلاقانه ارائه دهد.

این فعال فرهنگی ادامه داد: در «تاس داستان» نیز شش واژه تصادفی روی تاس قرار دارد و والد پس از انداختن تاس، یک دقیقه فرصت دارد داستانی برای حل یک چالش بیان کند که سه واژه انتخاب شده در آن به کار رفته باشد.

وی اضافه کرد: «تاس موقعیت» نیز موقعیت های رایج میان والدین و فرزندان، مانند دعوای فرزند با همسایه، جیغ زدن در کلاس، احساس دوست داشتنی نبودن، درخواست تلفن همراه، دروغ گفتن یا انجام ندادن تکالیف را مطرح می کند و والد باید در یک دقیقه برای آن راه حلی ارائه دهد.

برهانی شیدانی گفت: والدینی که بهترین راه حل ها را ارائه کنند، وارد بخش دیگری از غرفه می شوند و جعبه عینک پارچه ای خود را با استفاده از رنگ ها و مهره های اختصاصی جشنواره تزئین می کنند؛ فعالیتی که با الهام از هنر قلم کاری اصفهان طراحی شده است.

نوجوانان در «اتاق بازی» شعار جشنواره را کشف می کنند

وی درباره سومین غرفه با عنوان «اتاق بازی به سبک هنر» اظهار کرد: این غرفه نوجوانان را به کشف شعار جشنواره دعوت می کند و شامل پنج اتاق تو در تو و به هم پیوسته است که مخاطبان در گروه های هشت نفره وارد آن می شوند.

این فعال فرهنگی یادآور شد: برای هر اتاق زمان مشخصی در نظر گرفته شده است تا هیجان و فشار مثبت بازی افزایش یابد و نوجوان در هر مرحله، با حل یک معما، بخشی از رمز جشنواره را پیدا کند و در نهایت در اتاق روایت، قطعات را کنار یکدیگر قرار دهد.

وی بیان کرد: در هر اتاق، نوجوان مهارتی هنری را تجربه می کند. در اتاق نخست، نقاشی روی بشقاب سفالی با الهام از پوسترهای دوره های پیشین جشنواره انجام می شود؛ در اتاق دوم، نوجوان نشانگر اختصاصی خود را طراحی می کند؛ اتاق سوم به هنر کاشی کاری هفت رنگ اصفهان اختصاص دارد و در اتاق چهارم نیز کار با گل سفال تجربه می شود.

این طراح بازی های هدفمند نقطه اوج این مسیر را «اتاق صدای روایت» دانست و گفت: در این اتاق، علاوه بر تکمیل شعار جشنواره، فلسفه و چیستی این رویداد برای نوجوان بازخوانی می شود و درباره ریشه های جشنواره و پیوند آن با اصفهان روایت هایی ارائه خواهد شد. همچنین، فیلم های کوتاهی درباره تاریخچه و ماهیت جشنواره برای نوجوانان پخش می شود تا آنان در کنار آشنایی با هنر، با ریشه هویتی این رویداد نیز آشنا شوند.

«میناب، جان ایران»؛ مردم کارگردان یک فیلم زنده می شوند

وی درباره غرفه چهارم با عنوان «میناب، جان ایران» تصریح کرد: در ورودی این غرفه، موضوع آن معرفی و فضایی طراحی شده است که مردم در آن نقش کارگردان و تولیدکننده محتوا را برعهده می گیرند.

برهانی شیدانی ادامه داد: در ابتدای غرفه، یک قایق قرار دارد و به رهگذران کاغذ داده می شود تا قایق های کوچک خود را بسازند و رؤیاهایشان را روی آن ها بنویسند. این قایق های کوچک به قایق بزرگ «میناب» متصل می شوند که گویی تور خود را در اقیانوس رؤیاها انداخته است.

وی افزود: در بخش دیگری از غرفه، یک نوار فیلم قرار دارد و از مردم خواسته می شود تصور خود را از اینکه اگر به جای کودکان جشنواره پشت نیمکت ها می نشستند، چه چیزی را نقاشی می کردند، روی این نوار ثبت کنند. با گذشت زمان، این نوار با نقاشی ها و نوشته های مردم پر می شود و به نوعی فیلمی از رؤیاها و خاطرات جمعی مردم شکل می گیرد.

این فعال فرهنگی تأکید کرد: در اینجا مردم صرفاً تماشاگر نیستند، بلکه بازیگر و کارگردان هستند و رؤیاهای خود را روی این نوار ثبت می کنند. بنابراین، با دکوری ساده مواجه نیستیم، بلکه روایتی از هویت میناب شکل گرفته است.

وی با اشاره به بازطراحی پوستر سی وهشتمین جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان با محوریت «میناب، جان ایران» گفت: در این طراحی از نماد نخل برای جنوب، رنگ قرمز و نشانه ای از خون برای مفهوم جان و از موج دریا برای کلمه ایران استفاده شده است تا حفاظت از دریاها، تنگه و خلیج فارس را تداعی کند. همچنین، رهگذران می توانند با مشارکت در تکمیل این اثر، بخشی از پوستر نهایی باشند.

بازی «اصپهان» برای کشف تاریخ میدان نقش جهان

برهانی شیدانی در ادامه به بازی «اصپهان» اشاره کرد و ادامه داد: این غرفه بر 10 بنای تاریخی اطراف میدان نقش جهان تمرکز دارد و اطلاعاتی درباره کاربرد، قدمت، هنر به کاررفته و موقعیت این بناها در اختیار مخاطبان قرار می دهد.

وی افزود: در کنار بازی میدانی، تورهای گردشگری رایگان نیز برای مخاطبان برگزار می شود تا آنان بتوانند قدمت و ظرافت هنری بناهای تاریخی شهر را از نزدیک لمس کنند.

این فعال فرهنگی بیان کرد: در این غرفه ها تلاش کردیم مخاطب را از حالت تماشاگر بودن خارج و او را به یک کنشگر تبدیل کنیم؛ به گونه ای که هر کودک، نوجوان یا فردی که وارد این فضاها می شود، چیزی بسازد، چیزی کشف کند و در نهایت با خاطره ای عمیق از هویت، هنر و تاریخ از اینجا خارج شود.

وی یادآور شد: تحقق این سطح از کیفیت و روایتگری در پنج غرفه، بدون همکاری تیم راویان مرکز حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس ممکن نبود و ما این موفقیت را مدیون حضور تک تک آنان در کنار خود می دانیم. همکاری با راویان باعث شد مفاهیم عمیق هویتی و حماسی با دقت بیشتری به کودکان، نوجوانان و والدین منتقل شود و حضور آنان در کنار تیم طراحی، وزن علمی این طرح را چندین برابر کرد.

انتهای پیام